Czym jest plan BIOZ i kto musi go sporządzić?

BIOZ to plan bezpieczeństwa i ochrony zdrowia tworzony najczęściej przez kierownika budowy zgodnie z szablonem zawartym w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury. Kiedy sporządzenie planu BIOZ jest obowiązkowe? Jest on wymagany w konkretnych przypadkach, m.in. jeśli budowa przewiduje wykonanie prac szczególnie niebezpiecznych. Sprawdź założenia, wyjątki i zasady przygotowania planu BIOZ. Zebraliśmy te informacje i przedstawiamy je poniżej.

Co to jest plan BIOZ?

BIOZ to skrót oznaczający „bezpieczeństwo i ochronę zdrowia”, z kolei plan BIOZ jest dokumentem, który uwzględnia te kwestie w kontekście realizowanej inwestycji budowlanej. Plac budowy, jako miejsce wykonywania intensywnych przedsięwzięć, może być wymagającym środowiskiem pracy. Procedura opracowania i wdrożenia planu BIOZ pozwala ograniczyć negatywne skutki robót oraz zminimalizować zagrożenia – poprzez podejmowanie różnych środków ostrożności. Wszystko po to, aby budowa przebiegała bez zakłóceń, nadmiernego ryzyka i była dobrze zorganizowana pod kątem bezpieczeństwa osób w nią zaangażowanych.

Plan BIOZ – rozporządzenie i podstawa prawna

Przepisy BHP na budowie wskazują na konieczność zapewnienia pracownikom środków ochrony osobistej, przeprowadzenia szkoleń czy odpowiedniego wyposażenia stanowiska pracy. Oprócz nich istotny jest także ogólny plan BIOZ, który konkretyzuje porządek robót, uwzględnia niezbędne dokumenty i zasoby ludzkie konieczne do zorganizowania, zaplanowania i zrealizowania w pełni bezpiecznej inwestycji. Podstawą prawną wzoru planu jest rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 roku w sprawie informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia[1]. Stanowi ona rozwinięcie art. 21 z dnia 7 lipca 1994 r. ustawy Prawo budowlane, w której znalazły się m.in. zapisy:

• „Kierownik budowy jest obowiązany (…) sporządzić lub zapewnić sporządzenie, przed rozpoczęciem budowy, planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia uwzględniając specyfikę obiektu budowlanego i warunki prowadzenia robót budowlanych (…)”[2].

Kiedy wymagany jest plan BIOZ?

Plan BIOZ – kiedy wymagany? Prawo określa wyraźne warunki, w których występuje obowiązek jego opracowania. Istnieją trzy, zasadnicze sytuacje wymagające ustanowienia dostosowanego do danej sytuacji planu BIOZ.

1. Budowa zakłada wykonywanie jednego z rodzajów robót budowlanych skatalogowanych w ust. 2, art. 21a, ustawy Prawo budowlane – są to m.in. prace szczególnie niebezpieczne (rozbiórki), prace przy akwenach wodnych, w sąsiedztwie linii energetycznych czy z użyciem materiałów wybuchowych.
2. Budowa trwa dłużej niż 30 dni i zaangażowanych w nią jest więcej, niż 20 pracowników – np. wykonuje ją kilka oddzielnych ekip budowlanych.
3. Budowa przewiduje pracochłonność wynoszącą ponad 500 osobodni – dotyczy to najczęściej dużych inwestycji budowlanych.

Musi zaistnieć przynajmniej jeden warunek, aby przyjęcie planu BIOZ stało się obligatoryjne. W przypadku, gdy żaden z czynników nie ma przełożenia na stan faktyczny, dokument może, ale nie musi zostać sporządzony.

Kto musi sporządzić plan BIOZ?

W myśl obowiązujących przepisów, plan BIOZ sporządza kierownik budowy, ewentualnie projektant (na etapie projektowania inwestycji) lub osoba wyznaczona przez kierownika. Niekiedy plan BIOZ może zostać nakreślony przez inwestora. Ten ostatni ponosi odpowiedzialność organizacyjną, ale nie techniczną za jego wprowadzenie czy egzekwowanie.

Co zawiera plan BIOZ?

Plan BIOZ jest ustrukturyzowanym dokumentem mającym określoną strukturę i zawierającym obowiązkowe elementy. Plan BIOZ „wzór” znajduje się m.in. na stronach internetowych licznych Powiatowych Inspektoratów Nadzoru Budowlanego[3]. Dokument powinien posiadać kilka najważniejszych cech, które bezwzględnie muszą się w nim znaleźć. Plan BIOZ – co zawiera?

• Strona tytułowa – z nazwą i adresem obiektu, danymi osobowymi inwestora i kierownika budowy, a także innej osoby, jeśli jest ona autorem lub współautorem planu.
• Część opisowa – w której identyfikuje się zagrożenia na budowie, ustala organizację robót i harmonogram bezpieczeństwa. Znajdą się tam również informacje odnoszące się do przedsięwziętych środków ochrony zbiorowej i indywidualnej, sposobów oznakowania terenu budowy, procedur awaryjnych i zasad komunikacji/nadzoru.
• Część rysunkowa – czytelną legendę, oznaczenie czynników zagrażających, rozmieszczenie urządzeń gaśniczych, przeciwpożarowych, wodnych, drogowych, ratunkowych i innych. Uwzględnia także lokalizacje placów produkcji pomocniczej, układów komunikacyjnych czy stref magazynowania.

Jak sporządzić plan BIOZ krok po kroku?

Zastanawiasz się, jak sporządzić plan BIOZ? To dokument, który ma indywidualny charakter, dlatego musi być dostosowany do specyfiki danego placu budowy. Aby go poprawnie opracować, wymagana jest dobra znajomość zagadnień z zakresu prawa budowlanego. Na początku wykonuje się analizę zakresu robót – stanowiącą szkic, podstawę do tworzenia programu BIOZ. Ważna jest skuteczna identyfikacja zagrożeń, a następnie określenie środków bezpieczeństwa. Dalej przechodzi się do opisania organizacji placu budowy, wraz z określeniem najważniejszych procedur i sposobów nadzoru[4].

FAQ – najczęściej zadawane pytania o plan BIOZ

Kiedy sporządzenie planu BIOZ jest obowiązkowe?

Plan BIOZ wymagany jest na budowie m.in. wtedy, gdy trwa ona ponad 30 dni roboczych, pracuje na niej przeszło 20 pracowników, wykonywane są na niej roboty szczególnie niebezpieczne.

Kto sprawdza plan BIOZ?

Odpowiedzialność organizacyjną nad planem BIOZ sprawuje kierownik budowy, z kolei dokument może zostać skontrolowany przez inspektorów państwowych, np. z Państwowej Inspekcji Pracy.

Czy w projekcie technicznym musi być BIOZ?

W projekcie technicznym musi znaleźć się informacja BIOZ, z kolei obligatoryjność planu jest związania z wypełnieniem jednego z trzech ustawowych warunków.